Wat is Psychosomatische Fysiotherapie?

De verbinding tussen hoofd en lijf

De term 'psychosomatisch' is een combinatie van psyche (geest) en soma (lichaam). Deze vorm van therapie richt zich dan ook specifiek op de wisselwerking tussen je gedachten, emoties en je fysieke gesteldheid.

Je lichaam en geest zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. Wanneer je langdurig onder hoge druk staat, veel piekert of emotionele gebeurtenissen meemaakt, reageert je zenuwstelsel daarop. Je spieren spannen zich aan, je ademhaling versnelt en je energieniveau daalt. Als deze spanning te lang aanhoudt, ontstaan er lichamelijke klachten die niet zomaar verdwijnen met een standaard massage of rust.

Wanneer is het iets voor jou?

• Stressgerelateerde klachten: Zoals burn-out, overspannenheid of extreme vermoeidheid.
• Onbegrepen pijn: Aanhoudende rug-, nek- of hoofdpijn die verergert bij spanning
• Ademhalingsproblemen: Denk aan hyperventilatie of het gevoel niet 'door' te kunnen ademen
• Onrust: Een gejaagd gevoel, hartkloppingen of slaapproblemen.
• Angst en somberheid: Emotionele klachten die zich vertalen in fysieke blokkades.

De expert: De psychosomatisch fysiotherapeut

Het is belangrijk om te weten dat je bij een hoogopgeleide specialist terechtkomt. Een psychosomatisch fysiotherapeut heeft na de basisopleiding fysiotherapie een driejarige Masteropleiding afgerond, wat resulteert in een zeven jarige studie om alles te leren over zowel het menselijk lichaam als de psychologie achter onze klachten.

Een voorbeeld uit de praktijk

Op een dag meldt een 50 jarige vrouw zich aan wegens aanhoudende rugklachten. In het verleden heeft ze ooit een hernia gehad en dat had toen zoveel impact op haar leven, dat ze sindsdien altijd bang is dat deze terug kan keren. De rugpijn zit er nu een aantal weken na een verkeerde beweging met tillen.

Ze houdt lange uren bedrust om de rug te laten herstellen, maar wanneer ze opstaat uit bed, schiet het bij het omhoog komen snel in haar rug. Zolang ze haar rug recht houdt, heeft ze geen last. Ze wil ook niet zitten en blijft liever staan. Ondanks dat ze al een paar weken rust heeft gehouden, wordt het niet beter. De huisarts heeft haar doorgestuurd, omdat ze steeds minder ging doen, omdat ze bang was meer last te krijgen van de rug.

Gelukkig kan de therapeut na lichamelijk onderzoek al snel vaststellen dat er geen hernia is. Wel zijn de spieren erg verkrampt en is mevrouw erg bang bij buigbewegingen pijn te gaan voelen. De therapeut legt eerst uit dat er geen hernia is, maar dat ze door haar eerdere ervaring met een hernia haar rug heel verkrampt houdt. De angst die ze nu heeft voor de pijn zorgt ervoor dat de rug als bescherming zich heel stijf houdt. Alleen door dit stijf houden, kan je bijna geen beweging meer maken met de rug.

Na de uitleg nemen we een aantal ontspanningsoefeningen door. Hierdoor merkt ze al snel, dat ze de spanning los kan laten en durft al zelf van staand naar zit te gaan. Ze merkt dat dit goed gaat en wil ook wel proberen te gaan staan. Dit gaat wat moeizamer, maar de pijn valt haar nu mee.

De keren daarna gaat ze steeds een ontspanningsoefening doen voor ze opstaat, waarna ze merkt dat dit steeds makkelijker gaat. Toch blijft diep doorbuigen voor haar nog iets engs. Om dit te oefenen gaan we bij de trap staan. Ze begint met het aantikken van een hoge traptrede en daarna krijgt ze de opdracht steeds een tree lager te gaan. Dit voelt erg spannend aan voor haar. Na een paar keer geprobeerd te hebben, zakt ze steeds lager met de rug.

Dan komt ze bij een traptrede een paar schoenen tegen die in de weg staan. Ze pakt ze op en zet deze neer op de grond. Daarna moet ze lachen, want ze merkt dat ze veel verder nu ging buigen dan ze van plan was. En het ging goed! Vanaf toen kon ze de angst voor het buigen van de rug loslaten en weer alles oppakken wat ze eerst moest laten.